Pojęcia ze świata sprzętu
Krótko i po polsku: co oznaczają skróty, które spotykasz w testach i newsach. Te same wyjaśnienia pokazują się w dymkach, gdy najedziesz na podkreślone pojęcie w tekście.
0-9
A
AGESAAGESA – oprogramowanie AMD wbudowywane przez producentów płyt w BIOS dla procesorów Ryzen. Nowe wersje AGESA dodają obsługę procesorów, pop…
AIBAIB (Add-In Board) – partnerzy NVIDII i AMD, którzy produkują karty graficzne na ich układach (np. ASUS, MSI, Gigabyte, Sapphire), z własny…
AICAIC (Add-In Card) – inna nazwa partnerów produkujących karty graficzne na układach NVIDII i AMD; to samo co AIB.
AM4Socket АМ4 – gniazdo procesorów typu PGA firmy АМD zaprezentowane w 2016 roku, następca Socketu AM3+.
APIAPI – interfejs programistyczny, przez który programy korzystają z systemu lub sprzętu. W grach to m.in. DirectX i Vulkan, przez które gra …
APLAPL (Average Picture Level) – średni poziom jasności obrazu. W testach HDR szczytową jasność podaje się dla małego jasnego fragmentu ekranu…
APUAccelerated Processing Unit – połączenie CPU z GPU
APXAPX (Advanced Performance Extensions) – rozszerzenie x86 od Intela: podwaja liczbę rejestrów ogólnego przeznaczenia z 16 do 32 i dodaje now…
ARGBRGBA – jeden z modeli przestrzeni barw opisywanej parametrami RGBA. Jego nazwa powstała ze złożenia pierwszych liter angielskich nazw barw:…
ASPASP (Average Selling Price) – średnia cena sprzedaży produktu, np. kości pamięci. Rosnące ASP oznacza, że producenci sprzedają drożej.
ATXATX – standard konstrukcji płyt głównych oraz zasilaczy i obudów komputerowych do nich.
AVXAVX – rozszerzenie listy rozkazów SSE opublikowane w marcu 2008 przez Intel.
B
BGABGA (Ball Grid Array) – obudowa układu przylutowywanego do płyty kulkami cyny. Procesor w BGA (np. w laptopach) jest na stałe i nie da się …
BIOSBIOS – zapisany w pamięci stałej zestaw podstawowych procedur pośredniczących pomiędzy systemem operacyjnym a sprzętem.
BTFBTF – seria ASUS z ukrytymi złączami: gniazda zasilania i przewodów są z tyłu płyty głównej, a karta graficzna może być zasilana przez doda…
C
CCDCCD (Core Complex Die) – chiplet z rdzeniami i pamięcią L3 w procesorach AMD Ryzen. Ryzeny do komputerów stacjonarnych mają jeden lub dwa C…
CFMCFM (cubic feet per minute) – przepływ powietrza wentylatora w stopach sześciennych na minutę. 1 CFM to ok. 1,7 m³/h; więcej CFM oznacza wi…
chipsetChipset – układ na płycie głównej, który dodaje porty USB i SATA, dodatkowe linie PCIe i sieć. Od chipsetu zależą m.in. możliwość podkręcan…
CLCL (CAS Latency) – opóźnienie pamięci RAM liczone w cyklach zegara od wydania polecenia odczytu do otrzymania danych. Przy tej samej szybko…
CL28CL28 – opóźnienie CAS (CL) pamięci RAM równe 28 cyklom zegara. Im niższa wartość przy tej samej szybkości (np. DDR5-6000), tym krótszy czas…
CL30CL30 – opóźnienie CAS (CL) pamięci RAM równe 30 cyklom zegara. Dla DDR5-6000 to popularne, dobre ustawienie, zwłaszcza dla procesorów AMD R…
CL32CL32 – opóźnienie CAS (CL) pamięci RAM równe 32 cyklom zegara. Im niższa wartość przy tej samej szybkości, tym krótszy czas reakcji pamięci.
CL36CL36 – opóźnienie CAS (CL) pamięci RAM równe 36 cyklom zegara; typowe dla tańszych zestawów DDR5. Im niższa wartość przy tej samej szybkośc…
CMOSCMOS – na płycie głównej pamięć ustawień BIOS/UEFI i zegara, podtrzymywana baterią. „Clear CMOS” przywraca ustawienia fabryczne, np. gdy ko…
CNCCNC – obróbka sterowana komputerowo. Obudowa „frezowana CNC” jest wycięta maszynowo z litego bloku metalu, zwykle aluminium.
CUCU (Compute Unit) – podstawowy blok obliczeniowy układów graficznych AMD (Radeon). W architekturze RDNA zawiera m.in. 64 procesory strumien…
CUDACUDA – opracowana przez firmę Nvidia uniwersalna architektura procesorów wielordzeniowych umożliwiająca wykorzystanie ich mocy obliczeniowe…
CXMTChangXin Memory Technologies, Inc. – chińskie przedsiębiorstwo specjalizujące się w produkcji pamięci DRAM, z siedzibą w Hefei.
D
DCDC (Direct Current) – prąd stały. Zasilacz komputera zamienia prąd przemienny z gniazdka (AC) na stały; przetwornica DC-DC zmienia jedno na…
DDR4DDR4 SDRAM – standard pamięci RAM typu SDRAM, będący rozwinięciem pamięci DDR, DDR2 i DDR3, stosowanych w komputerach jako pamięć operacyjn…
DDR5DDR5 SDRAM – standard pamięci DDR SDRAM, stosowany w komputerach jako pamięć operacyjna. Został zaprojektowany w celu zmniejszenia poboru m…
DIMMDIMM – szereg standardów modułów pamięci RAM, w których styki złącza krawędziowego modułu znajdują się po obu stronach płytki drukowanej.
DisplayPortDisplayPort, DP – uniwersalny interfejs cyfrowy opracowany przez VESA. Głównym zamierzeniem nowego standardu jest połączenie komputer-monit…
DLLDLL – plik biblioteki w Windows, z której korzystają programy. Np. DLSS działa w grze jako plik DLL, dlatego można go podmienić na nowszą w…
DLSSDeep Learning Super Sampling – technika renderingu i skalowania obrazu w czasie rzeczywistym opracowana przez firmę Nvidia.
DPDP – skrót od DisplayPort, złącza obrazu w kartach graficznych i monitorach. „DP Alt Mode” oznacza przesyłanie obrazu DisplayPort przez złą…
DPIDPI – czułość myszy: o ile punktów przesuwa się kursor przy ruchu myszą o cal (2,54 cm). Bardziej precyzyjna nazwa to CPI.
DRAMPamięć dynamiczna, DRAM – rodzaj ulotnej pamięci półprzewodnikowej RAM, która przechowuje każdy bit danych w oddzielnym kondensatorze wewną…
DrMOSDrMOS – zintegrowany stopień mocy w sekcji zasilania (VRM) płyty głównej lub karty: sterownik i tranzystory MOSFET w jednym układzie. Liczb…
DSCDSC (Display Stream Compression) – kompresja obrazu przesyłanego do monitora, praktycznie niewidoczna dla oka. Pozwala na wyższą rozdzielcz…
DUVDUV – litografia w głębokim ultrafiolecie (fala 193 nm), starsza i tańsza od EUV. Najmniejsze elementy wymagają przy niej kilkukrotnego naś…
E
EANEAN – rodzina kodów kreskowych wprowadzona w 1977 roku przez stowarzyszenie European Article Numbering.
ECCECC (Error-Correcting Code) – pamięć z korekcją błędów: wykrywa i poprawia przekłamane bity. Stosowana w serwerach i stacjach roboczych; wy…
EECEEC – skrót od ang. „Eurasian Economic Commission”.
ELMBELMB (Extreme Low Motion Blur) – technika ASUS-a zmniejszająca rozmycie ruchu przez migające (stroboskopowe) podświetlenie. ELMB Sync pozwa…
EOLEOL (End of Life) – koniec cyklu życia produktu: producent kończy produkcję, a później także wsparcie (aktualizacje, sterowniki).
EPSZłącze EPS (EPS12V) – 8-pinowe (4+4) gniazdo zasilania procesora na płycie głównej. Mocne płyty mają dwa takie złącza dla procesorów o duży…
EPYCEPYC – linia serwerowych procesorów AMD (architektura Zen), z dużą liczbą rdzeni, wieloma kanałami pamięci i liniami PCIe, do centrów danyc…
ESES (Engineering Sample) – wczesna, testowa wersja procesora lub karty, zwykle z niższymi zegarami. Wyniki próbek ES nie muszą pokrywać się …
EXPOKomputer Expo – międzynarodowe targi branż informatyki i telekomunikacji w Polsce.
F
FDBFDB (Fluid Dynamic Bearing) – łożysko hydrodynamiczne w wentylatorach: oś obraca się na warstwie oleju, więc pracuje cicho i długo.
FP4FP4 – 4-bitowy format liczb zmiennoprzecinkowych w obliczeniach AI (obsługiwany m.in. przez układy NVIDIA Blackwell). Mocno zmniejsza użyci…
FP8FP8 – 8-bitowy format liczb zmiennoprzecinkowych w obliczeniach AI. Zajmuje o połowę mniej pamięci niż FP16, więc przyspiesza trenowanie i …
FPSKlatki na sekundę, środowiskowe klatkaż – liczba kadrów wyświetlanych w ciągu sekundy, czyli częstotliwość z jaką statyczne obrazy pojawiaj…
FreeSyncFreeSync – technologia stosowana w monitorach LCD, która synchronizuje częstotliwość odświeżania monitora z szybkością generowania obrazów …
G
G-SyncG-Sync – technika zmiennego odświeżania (VRR) NVIDII. „G-Sync Compatible” oznacza monitor ze standardem Adaptive-Sync sprawdzony przez NVID…
GaNGaN (azotek galu) – półprzewodnik używany w tranzystorach zasilaczy i ładowarek. Pozwala na wyższą sprawność i mniejsze wymiary niż klasycz…
GB202GB202 – największy układ graficzny NVIDII z architektury Blackwell, serce kart GeForce RTX 5090 i profesjonalnych RTX PRO.
GB203GB203 – układ graficzny NVIDII z architektury Blackwell, używany m.in. w kartach GeForce RTX 5080 i RTX 5070 Ti.
GbEGigabit Ethernet – termin określający wiele standardów transmisji ramek Ethernetowych z szybkością 1 Gbit/s.
GDDR6XGDDR6X – szybsza odmiana GDDR6 opracowana przez Microna z NVIDIĄ (sygnalizacja PAM4), stosowana w kartach GeForce RTX 30 i RTX 40.
GIFGIF – format pliku graficznego z kompresją bezstratną, stworzony w 1987 roku przez firmę CompuServe.
GitHubGitHub – serwis do przechowywania i udostępniania kodu źródłowego programów (należy do Microsoftu). Twórcy modów i narzędzi publikują tam p…
GNDGND (ground) – masa, czyli przewód lub pin odniesienia 0 V w złączu. W złączu ARGB 3-pin piny to: +5 V, dane (DATA) i masa (GND).
H
HBMHigh Bandwidth Memory – wysokiej wydajności interfejs pamięci RAM dla 3D DRAM-ów firm AMD i Hynix.
HDDDysk twardy, dysk HDD, HDD – dysk komputerowy, pamięć masowa wykorzystująca nośnik magnetyczny do przechowywania danych.
HDMIHDMI – interfejs służący do przesyłania cyfrowego, nieskompresowanego sygnału audio i wideo.
HDR10HDR10 – podstawowy, otwarty standard HDR: 10-bitowy kolor i stałe dla całego materiału informacje o jasności. Obsługuje go prawie każdy mon…
HEHE (Hall Effect) – klawiatury z przełącznikami magnetycznymi: czujnik mierzy, jak głęboko wciśnięto klawisz. Pozwala ustawić punkt zadziała…
HWiNFOHWiNFO, HWiNFO32 i HWiNFO64 – seria darmowych, prostych programów diagnostycznych dla systemów Windows rozwijanych nieprzerwanie od 1999 ro…
HXHX – oznaczenie najwydajniejszych procesorów do laptopów (Intel Core HX, AMD Ryzen HX). Są zbliżone do desktopowych, mają więcej rdzeni i w…
I
IHSIHS (Integrated Heat Spreader) – metalowa pokrywa na procesorze, która chroni rdzeń i rozprowadza ciepło do chłodzenia. Na nią nakłada się …
IoTIoT (Internet of Things) – internet rzeczy: urządzenia z czujnikami i łącznością sieciową, np. inteligentny dom, czujniki w fabrykach czy l…
IPCIPC (Instructions Per Clock) – liczba instrukcji wykonywanych przez rdzeń w jednym takcie zegara. Wyższe IPC to więcej wydajności przy tym …
ITXITX (Mini-ITX) – mały format płyt głównych, 17 × 17 cm, do kompaktowych komputerów. Zwykle ma tylko jedno gniazdo PCIe i dwa sloty RAM.
J
K
L
LANLAN – sieć lokalna; w specyfikacji płyty głównej lub laptopa to przewodowa karta sieciowa Ethernet, np. 2.5 GbE (2,5 Gb/s).
LCDWyświetlacz ciekłokrystaliczny, LCD – urządzenie wyświetlające obraz, którego zasada działania oparta jest na zmianie polaryzacji światła n…
LGALGA 1155 – gniazdo procesora firmy Intel dla procesorów z serii Sandy Bridge i Ivy Bridge.
LGA 1851LGA 1851 - gniazdo Intela dla procesorów Arrow Lake-S i Meteor Lake-PS, wprowadzone w październiku 2024 roku jako następca LGA 1700.
LGA1200LGA1200 – gniazdo procesorów Intel Core 10. i 11. generacji (Comet Lake i Rocket Lake), na płytach z chipsetami serii 400 i 500.
LGA1700LGA1700 – gniazdo procesorów Intel Core 12., 13. i 14. generacji (Alder Lake i Raptor Lake), na płytach z chipsetami serii 600 i 700.
LGA1851LGA1851 – gniazdo procesorów Intel Core Ultra 200S (Arrow Lake) z 2024 roku, na płytach z chipsetami serii 800 (np. Z890, B860).
LGA1954LGA1954 – nowe gniazdo Intela przygotowywane dla procesorów Nova Lake (Core Ultra 400), następca LGA1851 (według zapowiedzi i przecieków).
LLCLLC (Last Level Cache) – ostatni, największy poziom pamięci podręcznej procesora (zwykle L3), wspólny dla rdzeni; „bLLC” to jej powiększona…
LLMLLM (Large Language Model) – duży model językowy, rodzaj AI rozumiejący i piszący tekst (np. ChatGPT, Claude, Gemini). Do działania lokalni…
LN2LN2 – ciekły azot (ok. −196 °C) używany w ekstremalnym podkręcaniu: wlewa się go do metalowego pojemnika na procesorze lub układzie graficz…
LPDDRLPDDR (Low Power DDR) – energooszczędna pamięć RAM do laptopów, tabletów i smartfonów. Zwykle jest przylutowana do płyty, więc nie da się j…
LPDDR5XLPDDR5X – szybsza odmiana energooszczędnej pamięci LPDDR5 (ponad 8000 MT/s), stosowana w laptopach, smartfonach i mini PC; zwykle przylutow…
LPDDR6LPDDR6 – następca LPDDR5X, standard JEDEC z 2025 roku: energooszczędna pamięć dla urządzeń mobilnych i laptopów, z wyższymi prędkościami (p…
LPELPE (LP E-core) – najbardziej energooszczędne rdzenie w procesorach Intela (od Meteor Lake), umieszczone poza głównym blokiem rdzeni; obsłu…
M
M.2M.2 – złącze dla kart rozszerzeń zaprojektowane zostało jako szybszy i bardziej kompaktowy następca interfejsu mSATA.
MFGMFG (Multi Frame Generation) – funkcja DLSS w kartach GeForce RTX 50: AI dorysowuje kilka klatek na każdą wyrenderowaną. Zwiększa płynność,…
MLML (Machine Learning) – uczenie maszynowe: programy uczą się z danych zamiast działać według ręcznie zapisanych reguł. Na nim opiera się m.…
MP4MP4 – popularny format pliku wideo (z dźwiękiem), odtwarzany przez prawie wszystkie urządzenia.
MPNMPN (Manufacturer Part Number) – kod katalogowy produktu nadany przez producenta. Pozwala dokładnie odróżnić wersje tego samego modelu.
MPRTMPRT (Moving Picture Response Time) – czas, przez jaki widać rozmycie ruchomego obrazu. Niskie MPRT (np. 1 ms) monitory osiągają zwykle dzi…
N
NANDBramka NAND – bramka logiczna, która realizuje funkcję NAND. Znaczenie bramki przedstawia poniższa tablica prawdy: Bramki NAND wykorzystywa…
NPUNeural Processing Unit – jednostka obliczeniowa przystosowana do obliczeń uczenia maszynowego.
NVMeNVM Express lub Non-Volatile Memory Host Controller Interface Specification – otwarta specyfikacja logicznego interfejsu urządzenia, która …
O
OCPOCP (Over Current Protection) – zabezpieczenie zasilacza przed zbyt dużym prądem na danej linii; po przekroczeniu limitu zasilacz się wyłąc…
OLEDOrganiczna dioda elektroluminescencyjna, OLED – należy do rodziny diod elektroluminescencyjnych, wytwarzana ze związków organicznych.
OPPOPP (Over Power Protection) – zabezpieczenie zasilacza przed przeciążeniem: wyłącza go, gdy komputer pobiera wyraźnie więcej mocy, niż zasi…
OSDOSD (On-Screen Display) – menu monitora wyświetlane na ekranie, w którym zmienia się jasność, tryby obrazu i inne ustawienia.
OTPOTP (Over Temperature Protection) – zabezpieczenie zasilacza przed przegrzaniem: wyłącza go, gdy temperatura w środku jest za wysoka.
overclockingPrzetaktowywanie, potocznie podkręcanie – zwiększanie szybkości pracy, a zarazem wydajności sprzętu komputerowego, poprzez podnoszenie częs…
OVPOVP (Over Voltage Protection) – zabezpieczenie zasilacza przed zbyt wysokim napięciem na wyjściu, które mogłoby uszkodzić podzespoły.
P
path tracingPath tracing – najpełniejsza odmiana ray tracingu: całe oświetlenie sceny liczone jest śledzeniem promieni z wieloma odbiciami. Bardzo real…
PbPPbP (Picture-by-Picture) – obraz obok obrazu: monitor dzieli ekran na dwie części i pokazuje obok siebie obraz z dwóch źródeł (np. dwóch ko…
PBTPoli – polimer z grupy poliestrów, otrzymywany na drodze polikondensacji z tereftalanu dimetylowego i glikolu butylenowego; podstawa jedneg…
PCIPCI Express – połączenie Point-to-Point pozwalające na przesyłanie danych z dużą prędkością, instalację kart rozszerzeń na płycie głównej.
PCIePCI Express – połączenie Point-to-Point pozwalające na przesyłanie danych z dużą prędkością, instalację kart rozszerzeń na płycie głównej.
PDPD (USB Power Delivery) – standard ładowania i zasilania przez USB-C. Monitor z „PD 90 W” może jednym przewodem przesyłać obraz i ładować l…
PiPPiP (Picture-in-Picture) – obraz w obrazie: monitor pokazuje obraz z drugiego źródła w małym okienku na tle głównego.
PL2PL2 (Power Limit 2) – krótkotrwały limit mocy procesora Intel: przez ograniczony czas układ może pobierać więcej niż długotrwały limit PL1,…
PLUSMacintosh Plus – stacjonarny komputer osobisty firmy Apple wprowadzony na rynek w 1986 r. i sprzedawany do 1990 r..
PPIPPI (pixels per inch) – liczba pikseli na cal ekranu. Im wyższa, tym ostrzejszy obraz przy tej samej odległości od ekranu.
PSUPSU (Power Supply Unit) – zasilacz komputera. Zamienia prąd z gniazdka na napięcia stałe 12 V, 5 V i 3,3 V potrzebne podzespołom.
PWMKomputer jednopłytkowy – kompletny, funkcjonalny komputer zbudowany na pojedynczej płytce drukowanej, zawierający mikroprocesor, pamięć ope…
Q
R
ray tracingRay tracing (śledzenie promieni) – sposób liczenia oświetlenia, odbić i cieni przez symulację biegu promieni światła. Daje realistyczny obr…
RDNAAMD Ryzen – seria wielordzeniowych procesorów firmy AMD dla komputerów stacjonarnych i laptopów opartych na mikroachitekturze Zen.
ReShadeReShade – darmowe narzędzie do nakładania na gry własnych filtrów i efektów graficznych (np. ostrości, kolorów, oświetlenia).
RGBRGB – jeden z modeli przestrzeni barw, opisywanej współrzędnymi RGB. Jego nazwa powstała ze złożenia pierwszych liter angielskich nazw barw…
RJ45RJ45 – gniazdo i wtyczka przewodowej sieci Ethernet (kabel sieciowy z 8 żyłami).
RMARMA – procedura zwrotu sprzętu do producenta w ramach gwarancji (naprawa lub wymiana).
RPMRPM, rpm, obr./min, r/min, r·min−1, obroty na minutę – jednostka miary częstotliwości obrotu, oznaczająca liczbę pełnych obrotów w ciągu mi…
RTRdzenie RT – wyspecjalizowane jednostki w kartach graficznych (u NVIDII od serii RTX 20) przyspieszające obliczenia śledzenia promieni (ray…
S
SATASerial ATA, SATA – szeregowa magistrala komputerowa, opracowana i certyfikowana przez Serial ATA International Organization, służąca do kom…
SCPSCP (Short Circuit Protection) – zabezpieczenie zasilacza przed zwarciem: przy zwarciu na wyjściu zasilacz natychmiast się wyłącza.
SDRSDR (Standard Dynamic Range) – zwykły obraz bez HDR. „Jasność SDR” to jasność monitora w normalnej pracy, a nie szczytowa jasność w HDR.
SFFSFF (Small Form Factor) – małe komputery i obudowy, zwykle na płytach Mini-ITX. Mieszczą mocne podzespoły na niewielkiej przestrzeni.
SMTSMT (Simultaneous Multithreading) – technika, dzięki której jeden rdzeń obsługuje dwa wątki naraz (u Intela to Hyper-Threading). Uwaga: na …
SoCSystem na czipie – mianem tym określa się układ scalony zawierający kompletny system elektroniczny, w tym układy cyfrowe, analogowe oraz cy…
SSDNapęd SSD, dysk SSD, napęd półprzewodnikowy – urządzenie pamięci masowej zbudowane w oparciu o pamięć flash.
SYNCG-Sync – technologia opracowana przez firmę Nvidia polegająca na synchronizacji częstotliwości odświeżania obrazu na monitorze z szybkością…
T
TBPTBP (Total Board Power) – całkowity pobór mocy karty graficznej: rdzenia, pamięci, sekcji zasilania i wentylatorów. Określenie używane głów…
TDPTDP to maksymalna ilość wydzielanego ciepła, którą trzeba odebrać z procesora komputera.
TensorRdzenie Tensor – jednostki w kartach NVIDIA (od RTX 20) przyspieszające obliczenia na macierzach, czyli sztuczną inteligencję. Korzysta z n…
ThunderboltThunderbolt – szybkie złącze Intela na wtyczce USB-C: przesyła dane, obraz i zasilanie jednym przewodem. Thunderbolt 4 ma 40 Gb/s, Thunderb…
TKLTKL (Tenkeyless) – klawiatura bez bloku numerycznego. Jest węższa, więc mysz jest bliżej i łatwiej trzymać prostą pozycję rąk.
TLCTLC (Triple-Level Cell) – pamięć NAND zapisująca 3 bity w komórce. Najpopularniejsza w dyskach SSD: dobry kompromis między ceną, szybkością…
TMRTMR (Tunnel Magnetoresistance) – magnetyczny czujnik położenia w gałkach analogowych i klawiaturach. Działa bezstykowo, więc nie powoduje d…
TOPSTOPS (Tera Operations Per Second) – biliony operacji na sekundę; miara wydajności układów AI, np. NPU w procesorach. Porównuj tylko wartośc…
U
UEFIUEFI – nowoczesne oprogramowanie płyty głównej, następca klasycznego BIOS-u. Ma graficzne menu, obsługę myszy, Secure Boot i dysków większy…
UHBR13UHBR13.5 – tryb DisplayPort 2.1: 13,5 Gb/s na linię, razem 54 Gb/s. Wolniejszy od UHBR20, ale szybszy od DisplayPort 1.4.
UHBR20UHBR20 – najszybszy tryb DisplayPort 2.1: 20 Gb/s na linię, razem 80 Gb/s. Pozwala np. na 4K przy bardzo wysokim odświeżaniu bez kompresji.
UHDUHD (Ultra HD) – rozdzielczość 3840 × 2160 pikseli, nazywana też 4K. Ma cztery razy więcej pikseli niż Full HD.
ULLULL – skrót od ang. „Ultra Low Latency”.
undervoltingUndervolting – obniżenie napięcia procesora lub karty graficznej przy zachowaniu podobnych zegarów. Zmniejsza pobór mocy, temperaturę i hał…
USB4USB4 – standard USB oparty na Thunderbolcie 3, tylko ze złączem USB-C. Daje 20 lub 40 Gb/s (w wersji 2.0 do 80 Gb/s) i może przesyłać obraz…
V
VAVA – rodzaj matrycy LCD o wysokim kontraście (zwykle 3000:1 i więcej) i głębokiej czerni. Ma węższe kąty widzenia niż IPS i bywa wolniejsza…
VBIOSVBIOS – oprogramowanie (firmware) karty graficznej, które zapisuje m.in. zegary, napięcia, limit mocy i pracę wentylatorów.
VESAVESA – konsorcjum dla standaryzacji grafiki komputerowej; czołowa organizacja odpowiedzialna za ustanawianie różnych standardów wyświetlani…
VRAMVRAM – jest to dwu-portowa odmiana pamięci DRAM, kiedyś używana do przechowywania danych ramki obrazu w niektórych kartach graficznych.
VRMVRM – podzespół dostarczający do procesora głównego lub graficznego odpowiedni poziom napięcia.
VRRVRR (Variable Refresh Rate) – zmienna częstotliwość odświeżania: monitor dopasowuje się do liczby klatek z karty graficznej, co usuwa rwani…
W
Wi-Fi 7Wi-Fi 7 (802.11be) – najnowszy standard sieci bezprzewodowej: kanały 320 MHz, pasma 2,4/5/6 GHz naraz (MLO) i teoretycznie dużo wyższe pręd…
WIFIWi-Fi, wi-fi – zestaw standardów stworzonych do budowy bezprzewodowych sieci komputerowych.
WOLEDWOLED – technologia ekranów OLED firmy LG Display: białe diody z filtrami barwnymi i dodatkowym białym subpikselem. „Tandem WOLED” ma kilka…
WQHDWQHD – zwykle rozdzielczość 2560 × 1440 pikseli. Przy monitorach panoramicznych 21:9 tak bywa też nazywana rozdzielczość 3440 × 1440 (UWQHD…
X
XeSSXeSS – technika Intela skalowania obrazu z pomocą AI: gra renderuje się w niższej rozdzielczości, a XeSS podnosi ją do docelowej. Działa ta…
XMPXMP (Extreme Memory Profile) – zapisany w module RAM profil Intela z wyższą szybkością, opóźnieniami i napięciem. Bez włączenia XMP w BIOS-…
XOCXOC (extreme overclocking) – ekstremalne podkręcanie, zwykle z ciekłym azotem; „BIOS XOC” to firmware bez limitów mocy i napięć, przeznaczo…
Y
Nie mamy jeszcze tego pojęcia. Napisz do nas - dodamy je.
Część opisów powstała na podstawie artykułów z polskiej Wikipedii (licencja CC BY-SA 4.0) - źródło podajemy przy każdym takim haśle.